Yayın Etiği İlkeleri

Yayın etiği, bilimsel yayıncılıkta güvenilirliği, şeffaflığı ve akademik dürüstlüğü sağlamak amacıyla yazarlar, hakemler ve yayınevleri için bağlayıcı bir öz-denetim mekanizmasıdır. Etik yayıncılık standartları; yüksek nitelikli bilimsel üretimi teşvik etmek, bilimsel bilgiye duyulan toplumsal güveni korumak ve akademik emeğin saygınlığını güvence altına almak amacıyla benimsenmektedir.

Bu kapsamda dürüst araştırmacılar;

İntihal yapmaz,

Kaynakları yanlış veya yanıltıcı biçimde göstermez,

Karşıt görüşleri çarpıtmaz,

Verileri yok etmez, gizlemez veya tahrif etmez.

Hakemli dergiler, bilimsel yöntemin uygulanmasını ve geliştirilmesini sağlayan temel platformlardır. Bu nedenle yayın sürecine dâhil olan tüm tarafların (yazarlar, hakemler, editörler ve okuyucular) etik ilkelere titizlikle uyması zorunludur.

Bezmiefkâr Dergisi, araştırma ve yayın etiği konusunda ulusal ve uluslararası kabul görmüş ilkelere bağlıdır. Dergi;
Basın Kanunu, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi hükümlerine uygun hareket eder.

Tekrar Yayın

Tekrar yayın, aynı makalenin veya büyük ölçüde benzer içeriğin birden fazla dergide yayımlanmasıdır. Bu durumun tespiti hâlinde editör, makaleyi değerlendirmeye almadan iade eder. Ayrıca editör;

Yazara belirli bir süre yayın başvurusu ambargosu uygulayabilir,

Gerekli görürse durumu kamuoyuna açıklayabilir,

Bu yaptırımların bir veya birkaçını birlikte hayata geçirebilir.

Aynı Çalışmanın Birden Fazla Dergiye Eşzamanlı Gönderilmesi

Yazarlar, aynı çalışmayı eşzamanlı olarak birden fazla dergiye gönderemez. Eşzamanlı gönderimin tespiti hâlinde editör;

Makaleyi incelemeden iade edebilir,

Hakem değerlendirmelerini dikkate almadan reddedebilir,

Yazara belirli bir süre yeni başvuru yasağı getirebilir,

Gerekli durumlarda yazarın bağlı bulunduğu kuruma bildirimde bulunabilir.

İntihali Engellemeye Yönelik Kontrol

İntihal; başkalarına ait fikirlerin, yöntemlerin, verilerin, metinlerin, görsellerin veya eserlerin, bilimsel atıf kurallarına uygun biçimde kaynak gösterilmeden kısmen ya da tamamen kullanılmasıdır.

Etik ihlalleri önlemek amacıyla Bezmiefkâr Dergisi’ne gönderilen tüm makaleler intihal tespit yazılımları aracılığıyla taranır. Benzerlik raporları editör tarafından dikkatle incelenir. Akademik yazım kurallarına aykırı veya etik dışı durumların tespit edilmesi hâlinde çalışma yazara iade edilir.

İntihal, duplikasyon, sahte yazarlık veya inkâr edilen yazarlık, veri uydurma, veri tahrifatı, makale dilimleme, telif hakkı ihlali ve çıkar çatışmasının gizlenmesi etik dışı davranışlar olarak kabul edilir. Bu tür ihlaller içeren çalışmalar, yayımlanmış olsa dahi yayından kaldırılır.

Sahtecilik

Sahtecilik; araştırmaya dayanmayan verilerin üretilmesi, gerçek olmayan verilere dayanarak çalışma hazırlanması, yapılmamış araştırmaların yapılmış gibi sunulması veya verilerin kasıtlı olarak değiştirilmesidir.

Araştırma kayıtlarının tahrif edilmesi, kullanılmayan yöntemlerin kullanılmış gibi gösterilmesi, hipoteze uymayan verilerin dışlanması ya da sonuçların çıkar sağlamak amacıyla şekillendirilmesi de etik ihlal kapsamında değerlendirilir.

Katılımcıların Kişisel Verilerinin Korunması

Bezmiefkâr Dergisi, kamuya açık olmayan insan katılımcılara ait kişisel veya hassas verileri içeren tüm araştırmaların etik kurul onayına sahip olmasını zorunlu kılar. Etik kurul onayı bulunmayan çalışmalar değerlendirmeye alınmaz.

Etik İhlal İddialarının Ele Alınması

Editörler, intihal, veri uydurma, veri tahrifatı ve diğer araştırma suistimallerinin önlenmesi için gerekli tüm tedbirleri alır. Dergi editörleri, etik ihlal şüphesi doğuran durumlarda tarafsız ve titiz bir inceleme süreci yürütür.

Etik İhlal Bildirimleri

Okuyucular, Bezmiefkâr Dergisi’nde yayımlanan bir çalışmada önemli bir hata, yanlışlık veya etik ihlal şüphesi fark ettiklerinde durumu [email protected] adresine e-posta yoluyla bildirebilirler. Bildirimler gizlilik esasına göre değerlendirilir ve yapıcı bir yaklaşım benimsenir.

Anket ve Mülakata Dayalı Çalışmalar

Anket, mülakat veya gözleme dayalı çalışmalarda;

Etik kurul onayı alınmış olmalı,

Etik kurul bilgileri (kurul adı, tarih ve sayı) makalede açıkça belirtilmeli,

Gerekli durumlarda katılımcıların bilgilendirilmiş onam verdiği ifade edilmelidir.

Editoryal Gizlilik

Bezmiefkâr Dergisi editörleri, gönderilen tüm çalışmaları gizli belge olarak değerlendirir. Yazarların izni olmaksızın üçüncü kişilerle bilgi paylaşılmaz. Yalnızca ciddi etik ihlal şüphesi hâlinde sınırlı bilgi paylaşımı yapılabilir.

Derginin editoryal süreçlerine, politikalarına veya yayımlanan içeriklerine ilişkin şikâye

Şikâyet ve İtiraz Süreci

t ve itirazlar [email protected] adresine e-posta yoluyla iletilmelidir. Başvurular gizli, hızlı ve yapıcı bir biçimde değerlendirilir.

Hakem veya editör kararlarına yönelik bilimsel itirazlar ayrıntılı bir gerekçe ile sunulmalıdır. Her makale için yalnızca bir itiraz kabul edilir.

Çıkar Çatışmaları

Çıkar çatışması; akademik yargının, mali veya kişisel çıkarlar nedeniyle etkilenmesi durumudur. Yazarlar, çalışmanın hazırlanması sürecinde aldıkları tüm mali destekleri ve olası çıkar çatışmalarını açıkça beyan etmekle yükümlüdür. Finansman kaynağı yoksa bu durum da belirtilmelidir.

Editörler, kendileriyle veya yakınlarıyla ilgili çalışmalarda karar sürecine dâhil olmaz ve tarafsız değerlendirme ilkesini gözetir.